Maar heb je het écht nodig, die nieuwe camera?

woensdag 11 november 2026, 16:32 door Michiel Heijmans | 25x gelezen | 0 reacties

Er is een nieuwe Fujifilm X-T6 op komst. En ik heb hem besteld (ook al is de launch nog niet aangekondigd). Niet omdat mijn huidige X-T5 niet meer voldoet.

Sterker nog, ik vermoed dat de verschillen tussen beide camera's voor mijn fotografie helemaal niet zo groot zullen zijn. Mijn X-T5 maakt fantastische foto's, de autofocus is prima en aan de beeldkwaliteit ontbreekt het me werkelijk niets.

Toch wil ik die nieuwe camera hebben. Waarom? Omdat nieuwe spullen leuk zijn. Omdat het uitpakken van een nieuwe camera, het instellen van alle knopjes en het opnieuw vertrouwd raken met een toestel iets met mijn enthousiasme doet. Ik krijg zin om naar buiten te gaan. Om foto's te maken. Om opnieuw te ontdekken.

Misschien is dat wel de meest eerlijke verklaring voor Gear Acquisition Syndrome, beter bekend als GAS. Soms koop je geen nieuwe camera omdat je betere foto's wilt maken, maar omdat je weer méér foto's wilt maken.

En daar is op zichzelf weinig mis mee. Fotografie is voor mij niet alleen mijn werk, maar ook iets waar ik ontzettend veel plezier aan beleef. Als een nieuwe camera dat plezier aanwakkert, waarom zou ik mezelf dat dan niet gunnen?

Tegelijkertijd zit er iets ongemakkelijks in die redenering. Want hoe lang duurt dat nieuwe gevoel? Een week? Een maand? En wat gebeurt er daarna?

Dan is die nieuwe camera opeens weer gewoon de camera waarmee je fotografeert. Tot er een opvolger verschijnt, met een nieuwe sensor, een paar extra megapixels en autofocus die ogen zou moeten herkennen voordat de eigenaar van die ogen überhaupt in beeld verschijnt.

De vraag is dus niet alleen of je een nieuwe camera wilt hebben. De vraag is vooral waarom.

Het gras bij de buren

Tijdens de fotowandelingen die ik organiseer, zie ik GAS regelmatig in het wild. We verzamelen op een plein, ik vertel iets over straatfotografie en geef een eerste opdracht.

Maar voordat iedereen aan het fotograferen slaat, wordt er gekeken. Niet naar de straat, maar naar elkaars camera's. Welk merk heb jij? Welk objectief zit erop? Is dat niet zwaar? En wat heb ik zelf eigenlijk bij me?

Ik fotografeer op straat vaak met een kleine Fujifilm, zoals mijn X100V of X-E4. Soms met een 23mm, soms met een piepkleine 27mm pancake. Het zijn camera's waarmee ik nauwelijks opval en die ik zonder moeite een hele dag meeneem.

Regelmatig hoor ik dan: 'Ja, maar jij hebt zo'n lekker klein cameraatje.' Meestal komt die opmerking van iemand die een camera heeft meegenomen met een zoomobjectief dat ongeveer even groot is als mijn complete fototas. Diegene heeft daarmee waarschijnlijk meer fotografische mogelijkheden dan ik, maar staat ondertussen verlangend naar mijn bescheiden uitrusting te kijken.

Dat is het wonderlijke aan GAS. We zijn er voortdurend van overtuigd dat iemand anders precies heeft wat wij missen.

De fotograaf met de zware zoom verlangt naar een kleine camera. De fotograaf met een compactcamera verlangt naar een systeemcamera met verwisselbare objectieven. De eigenaar van een prachtige 35mm wil liever een 50mm en degene met een 50mm vraagt zich af of 40mm misschien niet het perfecte brandpunt is.

Het gras is bij de buren altijd groener. Of, in fotografietermen, de scherpte is daar net iets mooier en de achtergrondonscherpte net iets zachter. Betere bokeh-ballen.

Dertig centimeter achter de camera

Wat ik tijdens mijn workshops regelmatig vertel, is dat het belangrijkste onderdeel van je fotografie zich ongeveer dertig centimeter achter je camera bevindt. Jijzelf. Geen idee van wie die uitspraak is, maar ik heb hem niet zelf verzonnen.

Natuurlijk maakt apparatuur verschil. Een lichtsterk objectief geeft je mogelijkheden die een eenvoudige kitlens niet heeft. Een snelle autofocus kan bij sportfotografie werkelijk het verschil maken.

En iemand die portretten maakt, kan heel bewust kiezen voor een 56mm f/1.2 vanwege de geringe scherptediepte. Maar laten we niet doen alsof die technische mogelijkheden automatisch betere foto's opleveren.

Uiteindelijk gaat fotografie nog altijd over kijken. Over licht, compositie, timing en het herkennen van een moment.

De basis bestaat uit sluitertijd, diafragma en ISO. De rest is vaak ondersteunend. Zelfs iets als witbalans kun je, wanneer je in RAW fotografeert, achteraf nog prima aanpassen.

Veel belangrijker vind ik dat je een camera hebt die je door en door kent. Dat je zonder nadenken weet waar de knoppen zitten. Dat je niet hoeft te zoeken naar een instelling terwijl het moment zich voor je ogen afspeelt.

Een camera moet een verlengstuk van jezelf worden. Je moet ermee kunnen lezen en schrijven.

En juist daar wringt GAS. Want wanneer je voortdurend van apparatuur wisselt, blijf je kennismaken. Je leert telkens een nieuwe camera kennen, zonder ooit werkelijk meester te worden over de vorige. Op een gegeven moment bedient de camera jou, in plaats van andersom.

Die 27 millimeter van Julie

Toch zou het hypocriet zijn als ik nu zou beweren dat nieuwe spullen zelden iets toevoegen. Ik herinner me een wandeling door Amsterdam met straatfotograaf Julie Hrudová.

Zij fotografeerde met een Fujifilm 27mm pancake. Dat objectief stond al heel lang op mijn verlanglijstje. Op een Fujifilm APS-C-camera geeft het ongeveer dezelfde beeldhoek als een 40mm op fullframe.

En 40mm heeft voor mij iets bijzonders. Een 35mm voelt soms net iets te wijd, waardoor ik dichterbij moet komen dan ik eigenlijk wil. Een 50mm vind ik juist vaak afstandelijk. Die 40mm zit er precies tussenin.

Ik zag Julie ermee werken en een week later had ik er zelf een.

Een schoolvoorbeeld van GAS, zou je zeggen. En misschien was het dat ook. Maar het objectief bleek werkelijk bij mijn manier van fotograferen te passen.

Op 15 november 2025 maakte ik er in Londen een foto mee van drie mannen die pauze hielden bij een gebouw.

Ze stonden aan de overkant van de straat, tegen een imposante gevel. Ik fotografeerde ze met mijn X-T5, op 1/160 seconde, f/5.6 en ISO 1250.

Het is een beeld waarin de omgeving een belangrijke rol speelt, maar waarin de mannen niet verloren gaan. Met een 35mm was de uitsnede waarschijnlijk net iets te ruim geweest.

Het is een foto waar ik nog altijd graag naar kijk. En het is precies waarom ik die lens zo prettig vind.

Als ik hem morgen kwijtraak, koop ik meteen een nieuwe. Niet omdat ik toevallig zin heb in een ander objectief, maar omdat ik inmiddels weet wat het me brengt.

Een studio vol mogelijkheden

In mijn studio werkt het niet anders. De afgelopen jaren heb ik geïnvesteerd in continuverlichting, waaronder de LiteMons-lampen van Godox. Niet omdat mijn flitsers opeens tekortschoten, maar omdat continu licht me andere mogelijkheden geeft.

Ik kan ermee experimenteren, licht anders benaderen en nieuwe technieken ontdekken. Het daagt me uit om dingen te proberen die ik daarvoor misschien niet had gedaan. Op die manier is GAS eigenlijk een vorm van nieuwsgierigheid.

Maar onlangs zag ik ook die nieuwe opblaasbare lichtbuizen. Je kent ze misschien wel. Grote, langwerpige lichtbronnen die je kunt leeg laten lopen en vervolgens zo klein kunt opvouwen dat ze gemakkelijk in een tas passen. Fantastisch bedacht.

Ik zag meteen allerlei mogelijkheden. Tot ik mezelf de vraag stelde waarvoor ik ze eigenlijk nodig had. Want op locatie kan ik met een flitser en een trigger al uitstekend werken. Er is op dit moment geen situatie waarin zo'n opblaasbare lichtbron voor mij iets wezenlijks oplost.

Dus heb ik ze niet gekocht.

Dat klinkt nauwelijks als een prestatie, maar voor iemand die best van fotografische spullen houdt, is het best een aardig moment van zelfbeheersing.

En ondertussen kijk ik wel naar nieuwe lichtstatieven. Mijn huidige exemplaren klemmen soms en zijn niet altijd prettig in gebruik. Nieuwe statieven zouden mijn dagelijkse werk eenvoudiger maken.

Geen spectaculaire aankoop, geen nieuwe creatieve revolutie, maar misschien wel een veel verstandigere investering.

Kleiner, lichter, beter?

In het straatbeeld zien we ook de compactcamera terugkeren. Na jaren waarin camera's steeds groter, sneller en indrukwekkender moesten worden, ontdekken fotografen opnieuw hoe prettig het is om met weinig spullen op pad te gaan.

Een kleine camera, een vast objectief en geen tas vol alternatieven. Het is bijna bevrijdend. En ergens ook behoorlijk ironisch. Want terwijl we jarenlang apparatuur kochten om steeds meer mogelijkheden te hebben, zijn we nu bereid opnieuw geld uit te geven om juist minder mee te hoeven nemen.

Ik begrijp die aantrekkingskracht volledig. Soms denk ik zelf ook dat mijn ideale camera nóg kleiner zou mogen zijn, lichter in ieder geval. Maar misschien moeten we ons eerst afvragen waarom we zoveel apparatuur zijn gaan meeslepen.

Wie met één camera en één objectief vertrekt, hoeft onderweg geen beslissingen meer te nemen over welk objectief het beste bij een situatie past. Je kijkt, je beweegt en je maakt de foto.

Je past jezelf aan de mogelijkheden van je camera aan, in plaats van voortdurend op zoek te gaan naar apparatuur die zich aan iedere denkbare situatie kan aanpassen.

Dat is misschien wel de grootste vrijheid die je jezelf als fotograaf kunt geven.

Maar heb je het écht nodig?

Ik denk niet dat we GAS volledig moeten willen genezen. Nieuwe apparatuur kan inspireren. Een ander brandpunt kan je anders laten kijken.

Nieuwe verlichting kan je uitdagen om betere portretten te maken. En soms kan zelfs de aanschaf van een camera die technisch nauwelijks beter is, ervoor zorgen dat je met hernieuwd enthousiasme gaat fotograferen. Daar ben ik met mijn bestelde X-T6 zelf een uitstekend voorbeeld van.

Maar er zit een grens tussen nieuwsgierigheid en ontevredenheid. Zodra je voortdurend bezig bent met wat je nog niet hebt, verlies je gemakkelijk uit het oog wat je al kunt.

En misschien is dat wel de grootste prijs die je voor GAS betaalt. Niet het geld, maar de aandacht die het opeist.

Mijn mooiste gereedschap is uiteindelijk niet per se mijn nieuwste camera. Het is die camera die ik zo goed ken dat ik er nauwelijks meer over hoef na te denken.

Die misschien een paar krassen heeft, waarvan de rubberen bekleding wat versleten is en die al duizenden keren mee naar buiten is geweest. Een camera waarbij ik niet meer hoef te zoeken, maar alleen nog hoef te kijken.

Dus voordat je de volgende keer op bestellen klikt, stel jezelf één eenvoudige vraag.

"Maar heb je het écht nodig?"

En als het antwoord nee is, kun je natuurlijk altijd nog gewoon naar buiten gaan. Met de camera die je al hebt. Er zijn daar genoeg foto's te maken.

Ook interessant

• 

  Waar zoek jij je inspiratie?

  door Nando Harmsen

• 

  Een nieuw jaar, een nieuwe aankoop?

  door Nando Harmsen

• 

  Fujifilm X-T5 met 40 megapixel aangekondigd

  door Elja Trum

• 

  Inspiratie, onmisbaar voor je fotografie!

  door Laura van der Burgt

• 

  Straatfotografie tip: Hoe kun je stiekem fotograferen?

  door Michiel Heijmans

• 

  Fujifilm X-Pro1 aangekondigd

  door Elja Trum

0 reacties

Deel jouw mening

🙂

😀 😂 🙂 😉 😊 😍 🤩 😎 🤔 😢 😮 😡 👍 👎 👏 🙌 🙏 💪 ❤️ 🔥 🎉 💯 ✨ 👌 📷 📸 🌅 🌇 🌈 ☀️ 🌙 ⭐

geef je gegevens op

onthoud mijn gegevens

mail me bij nieuwe reacties op dit artikel

Bekijk ons reactiebeleid.