10 Fouten bij het maken van een compositie
maandag 21 september 2026, 20:02 door Nando Harmsen | 23x gelezen | 0 reactiesEen goede compositie is en blijft lastig. Er zijn veel tips en adviezen. Ondanks dat kan het toch fout gaan. De tien fouten in dit artikel maken je bewust van de valkuilen die er zijn, zodat je ze kunt vermijden.
Fout 1: Geen onderwerp kiezen
De foto moet een aandachtspunt hebben. Dit is de basis van een compositie. Zonder een duidelijk onderwerp is er niets om naar te kijken. Zorg dat je iets laat zien met je foto.
Een onderwerp geeft iets om naar te kijken - f/8, 1/800s, 200 ISO @ 12mm
Fout 2: De achtergrond negeren
Let op wat er in de achtergrond te zien is. Zijn er storende dingen in beeld? Geeft het een onrustig gevoel? De achtergrond is net zo belangrijk als het onderwerp dat je fotografeert.
Kijk altijd naar de achtergrond. Zorg dat die klopt - f/2, 1/3200s, 100 ISO @ 150mm
Verander je standpunt, perspectief, scherptediepte en brandpuntsafstand tot de achtergrond niet langer stoort. Het moet een toegevoegde waarde zijn.
Fout 3: Oninteressante voorgrond
Een voorgrond in beeld brengen kan een fijn gevoel van diepte geven. Alleen moet de voorgrond wel de moeite waard zijn. Gebruik geen voorgrond omdat je denkt dat het moet.
Zorg dat de voorgrond mooi is en toegevoegde waarde biedt - f/11, 1/640s, 200 ISO @ 50mm
Kies iets in de voorgrond wat mooi is. Iets wat meerwaarde geeft. Het moet passen in het geheel en deel uitmaken van het totaal. Is dit niet mogelijk, laat de voorgrond dan weg.
Fout 4: Vasthouden aan regels
Er zijn veel regels die vertellen hoe een compositie opgebouwd 'moet' worden. Houd niet stug vast aan die regels. Een regel past niet altijd. Daaraan vasthouden werkt averechts.
Gewoon midden in beeld. Dat geeft het beste gevoel bij deze foto - f/2.8, 1/15s, 3200 ISO @ 15mm
Laat de regels wat vaker los. Dat geeft vrijheid en werkt minder belemmerend. Maar pas op, ga ook niet obsessief regels 'breken.' Dat werkt net zo belemmerend als stug vasthouden.
Fout 5: Repareren in de nabewerking
Denk nooit dat een foto in de nabewerking wel gerepareerd kan worden. Zeker een slechte compositie is definitief. Geen enkele bewerking kan dat corrigeren. Je kan alleen een beetje croppen.
In de nabewerking kan je een slechte compositie niet repareren - f/9, 1/1000s, 200 ISO @ 39mm
Probeer ook niet een compositie te redden door er een zwart-witfoto van te maken. Juist bij zwart-wit valt een slechte compositie sneller door de mand. Bewerken is optimaliseren en nooit redden.
Fout 6: Een foto maken zonder nadenken
Voorkom dat je direct een foto maakt. Kijk eerst wat er allemaal te zien is. Bepaal wat je in beeld wilt hebben. Maak keuzes. Bovendien is de plek waar je staat zelden de beste plek.
Denk na hoe je iets in beeld brengt - f/8, 1/60s, 800 ISO @ 363mm
Kijk rond, loop rond, speel met perspectief en probeer verschillende standpunten uit. Alleen dan vind je de beste plek om een foto te maken. Wie weet levert het meerdere composities op.
Fout 7: Altijd alles in beeld willen hebben
Het is eenvoudig om gewoon zoveel mogelijk in beeld te brengen. Zoveel mogelijk groothoek gebruiken of zelfs een panorama. Het resultaat is zelden de moeite waard, afgezien van een kiekje.
Simpelweg alles in beeld brengen is zelden geslaagd - f/9, 1/200s, 100 ISO @ 24mm
Alles in beeld brengen betekent meestal niets meer dan geen keuzes maken. Details raken verloren doordat alles klein afgebeeld wordt. Wil je alles in beeld? Verdeel het over meerdere foto's.
Fout 8: Een te krap kader maken
Het is belangrijk om niet te veel in beeld te krijgen. Je kadert het onderwerp netjes in zodat alleen dat in beeld komt wat jij wilt. Pas wel op dat het kader niet te krap is. Houd wat speelruimte over.
Een beetje kantelruimte is soms nodig- f/1.4, 1/400s, 50 ISO @ 85mm
Een te krap kader maakt het soms onmogelijk om kleine correcties te maken. Vooral een scheve horizon corrigeren vergt wat extra beeld. Het geeft ook ruimte om het kader te verfijnen in de nabewerking.
Fout 9: Je gevoel negeren
Ondanks alle compositieregels die vertellen waar je op moet letten, is er één regel die niet vergeten mag worden. Laat je gevoel meespelen bij het maken van die compositie.
Luister naar je gevoel. - f/8, 1/60s, 200 ISO @ 41mm
Als een foto prettig kijkt en een fijn gevoel oplevert, dan zal de compositie ook goed zijn. Maar wees kritisch. Is er iets wat het fijne gevoel ondermijnt? Dan klopt er iets niet in de compositie.
Fout 10: Te kritisch kijken
Wees voorzichtig met het componeren van een foto. Je moet kritisch zijn en op veel dingen letten. Maar wees ook niet té kritisch. Daarin schuilt het gevaar dat je te vaak een foto niet maakt.
Als je te kritisch bent, mis je soms bijzondere momenten - f/9, 1/125s, 160 ISO @ 24mm
Tot slot
Een compositie maken is een leuk en creatief proces. Wees er niet bang voor. Laat je ook niet belemmeren door zelfopgelegde regels. Fotografeer zorgeloos en met plezier. De rest volgt dan vanzelf.
Verder met compositie
In mijn cursus Compositie in Landschapsfotografie ga ik dieper in op het kiezen van een standpunt, het verdelen van aandacht in beeld en het bewust gebruiken van voorgrond en achtergrond. Je leert hoe je een landschap opbouwt zonder vast te blijven zitten aan vaste compositieregels.Bekijk Compositie in Landschapsfotografie
Over de auteur
Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.
Ook interessant
-
Compositie; kaders gebruikendoor Elja Trum
-
Rekening houden met compositie als er geen tijd voor isdoor Nando Harmsen
-
9 fouten die portretfotografen maken in hun nabewerkingdoor Elja Trum
-
Vijf tips voor het kiezen van een voorgronddoor Nando Harmsen
-
Componeren van een voorgrond - deel 1
door Nando Harmsen
Word elke week een betere fotograaf
Elke week een praktische fotografietip in je mail, en als welkom meteen het gratis eBook 25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen.
39.178 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al! Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via 
Facebook.
0 reacties
Deel als eerste jouw mening over dit onderwerp!
Live Fotografie Workshops
Verbeter jouw fotografie in de praktijk met een workshop van Photofacts Academy
Portretfotografie in de Studio
woensdag 23 september 2026
Photofacts Studio, Elst (Gld)
nog 1 plaatsen
Flitsen op Locatie
donderdag 8 oktober 2026
Sint Agatha (Noord Brabant)
nog 8 plaatsen
Masterclass Naaktfotografie
vrijdag 6 november 2026
Photofacts Studio, Elst (Gld)
nog 4 plaatsen
Word elke week een betere fotograaf
Elke week een praktische fotografietip in je mail, en als welkom meteen het gratis eBook 25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen.
39.178 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al! Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook.
Elja Trum
Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!
Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over PhotofactsPhotofacts wordt mede mogelijk gemaakt door
