
Te perfect om waar te zijn
maandag 9 februari 2026, 14:41 door Michiel Heijmans | 2.609x gelezen | 32 reactiesKan een perfecte foto ook te perfect zijn? En waar herken je dan AI en niet? Waarom gaan we meer analoog schieten en voelen we de behoefte om uit te leggen dat een foto echt is en geen AI? Ik zag een video en schreef er een column over.
De telefoon van mijn zestienjarige dochter viel afgelopen week op de grond. Het scherm kapot, maar het ding deed het nog. "Papa, kun jij een foto maken van mijn kapotte scherm?" vroeg ze. Dus dat deed ik.
Een simpele foto van een gebarsten glazen oppervlak, met reflecties van het plafondlicht erdoorheen. Niks bijzonders.

Later die avond scrollde ik door Instagram en zag een foto die er gewoon te glad uitzag, ingesmeerd met vaseline. Je kent ze wel. Perfect licht, perfecte kleuren, perfecte compositie, te gladde huid en te heldere ogen.
Te perfect eigenlijk. Want dat was het ook. AI-gegenereerd, bleek uit de hashtags. En daar moest ik aan mijn dochters kapotte scherm denken. Aan die scheurtjes, aan dat onvolmaakte beeld dat precies vertelde wat er gebeurd was. Die een waar verhaal vertelde.
Zoals James Popsys zei
De Britse fotograaf James Popsys maakte onlangs een video hierover. Over hoe we moe worden van die hoogglans, van al die gladde perfectie die we dagelijks voorbij zien komen. Hij noemde het "perfect of TE perfect", er is een dunne scheidingslijn, denk ik.
We leven in een tijd waarin je met een paar klikken een perfect beeld kunt maken. Of laten maken door AI. Geen rare schaduwen, geen stofjes op de lens, geen onscherpe achtergrond waar je niet om gevraagd had. Alles klopt, alles is gepolijst. En juist daarom voelt het steeds vaker niet echt meer.
Even een haartje wegwerken
Ik merk het bij mijn eigen werk. Wanneer ik een portret maak tijdens een PAUZE-sessie, dan zit er altijd wel ergens een haarlok verkeerd, of valt het licht niet helemaal zoals ik had gewild. En steeds vaker laat ik dat zitten. Want die kleine onvolkomenheden maken dat een foto "ademt". Ze maken dat je ziet dat er een mens achter de camera stond, op dat moment, in die ruimte.
Het rare is: we weten allemaal dat 100% perfectie niet bestaat. Toch streven we dat na. Ik denk dat dat zeker geldt voor beginnende fotografen of fotografen die zich verliezen in Photoshop. We retoucheren een vlek weg, maken de lucht net iets blauuwer, de huid net iets gladder. Tot het moment dat je niet meer weet waar de werkelijkheid ophoudt en de fantasie begint. Soms kijk je terug naar je originele foto en herken je hem bijna niet meer. Bewerken wordt ons tegenwoordig te makkelijk gemaakt?
Wat is echt en wat niet?
En nu AI foto's kan maken die er écht uitzien, wordt het nog ingewikkelder. Hoe laat je zien dat jouw foto's echt zijn? Sommige fotografen delen nu hun RAW-bestanden erbij, of laten de onbewerkte versie zien naast het eindresultaat. Anderen zijn teruggegaan naar analoog.
Niet omdat digitaal niet goed genoeg zou zijn, maar omdat een analoge foto een verhaal vertelt over het proces. Over die ene rol film, die specifieke camera, dat moment waarop je op de knop drukte zonder direct te weten wat eruit zou komen.
Je ziet het gebeuren op Instagram en andere platforms. Fotografen die onder hun gepolijste eindresultaat hun RAW-bestand zetten met de tekst: "Dit is echt.", of "Geen AI", of die ene hashtag #SOOC (Straight Out Of Camera).
Alsof we ineens moeten bewijzen dat we daadwerkelijk op de sluiterknop hebben gedrukt. Het voelt een beetje als een identiteitscrisis voor ons vak. We zijn van makers verworden tot bewijsleveranciers.
Anna loog of analoog?
En analoog fotograferen? Dat wordt steeds populairder, juist bij jongere fotografen. Niet alleen vanwege de esthetiek van filmkorrel en de kleuren van bepaalde filmsoorten, maar ook vanwege de geloofwaardigheid.
Een analoge foto heeft fysieke aanwezigheid. Er bestaat ergens een negatief van. Je kunt niet zomaar elementen toevoegen of weghalen zonder dat het zichtbaar is. Het is traag, het kost geld per foto, en je weet pas later wat je hebt.
Dat laatste punt is interessant. Bij analoog fotograferen moet je vertrouwen hebben. In jezelf, in je camera, in het moment. Je kunt niet direct controleren of die foto gelukt is, of dat licht goed viel, of die uitdrukking scherp staat. Je drukt af en hoopt. En soms gaat het mis. Maar in die mislukkingen, in die onverwachte resultaten, daar zit vaak meer leven in dan in tien perfect gecomponeerde digitale foto's.
Fotograferen of bewijzen
Ik snap die behoefte. Tegelijkertijd vraag ik me af of we niet te veel bezig zijn met bewijzen. Want uiteindelijk gaat fotografie toch over verbinding? Over het vastleggen van iets wat je raakt, iets wat je wilt delen. Of die foto nu analoog of digitaal is, bewerkt of onbewerkt. Als een foto je iets laat voelen, dan laabt ie je iets voelen. Punt.
Misschien is de oplossing niet om te bewijzen dat onze foto's echt zijn, maar om bewust iets minder perfect te zijn. Om die rare schittering in de lens te laten zitten. Om die takje die net in beeld steekt niet weg te klonen. Om te accepteren dat niet elke foto er hoeft uit te zien alsof ie zo uit een tijdschrift komt. Done is better than perfect, tegenwoordig.
Menselijke imperfecties
Want wat AI niet kan, is imperfectie met intentie. Een AI maakt geen foto's met een scheef perspectief omdat de fotograaf op dat moment geen tijd had om zijn statief goed neer te zetten. Het laat geen bewegingsonscherpte staan omdat het de energie van dat moment weergeeft. Het maakt geen keuze om die overbelichte lucht te accepteren omdat de blik van de geportretteerde belangrijker was.
Die keuzes, die kleine momenten van loslaten, daar zit het menselijke in. Daar zit het verschil tussen een foto die perfect is en een foto die klopt.
Ik denk aan de straatfoto's van Saul Leiter, met die waas van onscherpte en die vreemde kleurvlekken door glas. Of aan de portretten van Diane Arbus, waarin niets opgepoetst wordt maar alles eerlijk is. Zou AI hun werk kunnen maken? Misschien wel, als je het algoritme precies vertelt wat het moet doen. Als je het enorm veel beelden voedt. Maar het zou nog steeds nep zijn, het mist authenticiteit. Het mist intentie.
Intentie
En daar zit volgens mij de kern. Niet in de techniek, niet in de vraag of iets analoog of digitaal is, bewerkt of onbewerkt. Maar in de intentie. In het waarom achter de keuze om iets wel of niet te doen.
Waarom laat ik dit vlekje staan? Waarom accepteer ik die onscherpte? Een reflectie in een bril? Niet omdat ik lui ben of niet beter kan, maar omdat het bij deze foto hoort. Omdat het de foto maakt tot wat ie is, dat ie vertelt wat ik wil vertellen.
Ik denk dat we op een kantelpunt staan. Na jaren van steeds gladdere, steeds gepolijstere beelden, zie ik steeds meer fotografen die de andere kant opgaan. Die bewust kiezen voor korrel, voor ruis, voor die kleine foutjes die een foto menselijk maken. Niet omdat het niet anders kan, maar omdat het niet anders hoeft.
Het lijkt een tegenbeweging tegen het te perfecte. Een soort statement dat zegt: dit is van mij, dit is echt, dit is gebeurd. En het werkt, omdat mensen steeds meer honger hebben naar die echtheid. Naar foto's die niet eruitzien alsof ze uit een catalogus komen, maar alsof ze van iemand zijn. Die geleefd zijn. Foto's van jou. Met jouw blik, jouw keuzes, jouw imperfecties.
Mijn dochters kapotte scherm heb ik niet bewerkt. Die foto staat nu op mijn harde schijf, tussen duizenden andere. Een gebarsten glazen oppervlak met reflecties. Een voorbeeld. Geen banger, geen hoogstandje, verre van. Maar wel een eerlijk beeld van wat er gebeurd is, op dat moment.
En misschien is dat (meer dan) genoeg. En natuurlijk: het scherm hebben we inmiddels vervangen. Je zult je vinger maar openhalen.
Meer weten over Photoshop fotobewerking?
Bestel dan nu direct ons boek de Photoshopbijbel met daarin 101 concrete tips voor fraaie fotobewerking. In combinatie met een Photofacts Academy jaarlidmaatschap heb je helemaal een goede deal.
Op Photofacts Academy vind je 10+ cursussen over Photoshop. Zo heeft Photoshop geen geheimen meer voor je.
» Bestel direct de Photoshopbijbel én een jaar lang toegang tot al onze 125+ cursussen (met korting)

Over de auteur
Michiel is professioneel straatfotograaf en geeft workshops en lezingen over straatfotografie. Hij schrijft columns voor Focus Magazine en is erg actief op Instagram. Daar vind je dagelijks inspiratie en tips voor je eigen straatfotografie!
32 reacties
-
Cock Grandia schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 11:02 | reageer
Raak! Beter kun je het niet verwoorden. Overigens geldt dat niet alleen fotografie. We zijn doorgeslagen. We moeten in alles perfect zijn, in onze uitstraling, in onze woorden, in ons uiterlijk, in ons.... Perfecte plaatjes worden gedeeld en roepen over en weer op om nóg perfecter te worden. Dus nogmaals RAAK. Bedankt en laten we alsjeblieft weer kunnen genieten van wat (in ónze ogen) minder perfect is, want wie heeft uiteindelijk bepaalt wat perfect is...?? -

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:06 | reageer
Die laatste zin: RAAK!

-
august buitink schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 11:02 | reageerHelemaal mee eens ,vandaar dat ik vaak terug kijk naar de foto's die mijn vader vroeger maakte ,er zit leven in het verteld een verhaal zelf fotografeer ik concerten ,en daar zie je nog de belevenis het gevoel de momenten die je raken en dan moet en foto niet te gelikt zijn
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:07 | reageer
Inderdaad. Ze moeten ECHT zijn.
-
José schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 11:21 | reageerZeer goede video!
Strookt met mijn eigen visie over A.I.
Heb er aan gedacht om te stoppen met fotograferen, maar Michiel heeft me geleerd om er anders tegenaan te kijken. Heel waardevol! -

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:07 | reageer
Wat lief! Fijn, José!
-
George D. schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 11:42 | reageerJa, wat was analoog eerlijk. Je opname op het celluloid was het resultaat van jouw kennis, vakmanschap en techniek. De enige verbetering die je nog kon aanbrengen was nog even iets tegenhouden of doordrukken in de doka, klein vlekje retoucheren en klaar was je foto. Niet altijd perfect……
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:08 | reageer
En nu doen fotografen er soms digitaal uren over om die effecten op de computer na te maken...
-
gast schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 11:50 | reageerMooi artikel Michiel
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:08 | reageer
Dank!
-
Raphaël De Vos schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 13:24 | reageerJe hoeft met fotografie niets te bewijzen. Je levert geen objectieve beelden af -tenzij je reporterfotograaf bent -"nb amaai heel saai", maar subjectieve indrukken zoals jij die hebt beleefd. Tot slot: <<Fotografie is in de eerste plaats dingen zien, niet alleen zoals ze zijn, doch ook zoals ze hadden kunnen zijn!!!>>
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:09 | reageer
Het is jouw interpretatie van de werkelijkheid!
-
gast schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 14:37 | reageerHeel goed verhaal.
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:09 | reageer
Merci!
-
Ab Kasper schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 14:39 | reageerHoe meer we digitaal fotograferen hoe hoger de waarde wordt van die oude zwart wit kiekjes, waar allang geen negatief meer van bestaat. Onvervangbaar omdat ze uniek zijn. Wees daar zuinig op!
Dat laat onverlet dat de kwaliteit van de huidige digitale fotografie vele malen hoger is dan vroeger. In een ontwikkeling die nog steeds doorgaat is AI de volgende fase en zeker niet de laatste.
Zolang je eerlijk bent over het gebruik daarvan is er niets op tegen. Het geeft weer een extra dimensie aan de mogelijkheid om beeld vast te leggen en nieuwe beeldvormende te creëren. -

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:10 | reageer
En iedereen gebruikt AI. Soms heb je het niet eens door

-
paul schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 15:19 | reageerGoed onder de aandacht gebracht dat drang naar perfectie is doorgeslagen.
Fotografeer zelf al even (sinds 1962) en heb prachtige apparatuur van (net even voor) nu,
Maar onlangs tegen een werkende Zenit aangelopen, jeugd sentiment, m'n eerst slr was een Zenit.
Filmpje erin gestopt en fotos gemaakt en dan wachten......
Niks perfect, maar veel leuker om te doen.
AI kan soms leuk zijn, maar te glad is zelfs bij het schaatsen gevaarlijk. -

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:11 | reageer
En zo is het.
-
Rieks schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 15:38 | reageerOp dit artikel moet ik nog even kauwen. Het spreekt me erg aan, deze stellingname. Hoeveel krasje en tekjes al niet heb weg getoverd! Soms ben je met je kamera aan het registreren, andere opnames wil ik meer de kant van 'kunst' op met portretten van geliefden daat tussen. Ik gebruik geen echte belichtings apparatuur, maar ik heb wel foto's opgeleukt door de lichte partij in een opname met de donkere partijen. Ik had vroeger bij de Doka een boekje, ik meen dat het 'Over negatieven' heette. Daar heb ik al geleerd (jaren 80) wat de 'voorwaarden' voor een goede foto zijn. Qua negatief had je de technieken doordrukken en tegenhouden. De foto waar ik het over had hangt bij mij aan de muur. Met doortekening in de lichte partijden én de donkere partijen. Niemand zal het opvallen, ik heb digitaal een uitsnede van een overbelichte opname gemengd met een onderbelichte opname. Ik kijk er met plezier naar. Als ik er maar lol in heb toch?
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:12 | reageer
Fijn dat ik je aan het denken heb gezet - doel bereikt! Dank voor je mooie reactie, Rieks.
-
Gerrit schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 16:00 | reageerWaarom ben ik dol op de olieverfschetsen van Rubens? Omdat ze heel veel te raden over laten. Ze zijn nog niet uitgewerkt, nog niet perfect, wat dat ook mag zijn. We moeten de kracht van het onvoltooide niet onderschatten. Daarom heb ik een hekel aan een programma als Het Perfecte Plaatje. Een prefect plaatje laat niets meer te raden over, is al helemaal ingevuld. Ik ben er zo op uitgekeken. Ik snap dus die hang naar analoge fotografie. Maar is dat de oplossing? Ik heb in mijn studententijd in een fotolaboratorium gewerkt. Ik ben begonnen op de afdeling negatief, toen naar positief als prosser. Steeds maar weer met mijn hoofd boven die baden. Op het moment dat ik de kans kreeg om mijn eigen tijd in te delen ben ik daar schoonmaker geworden. Toen werd ik mij bewust van de enorme chemische vaten met zeer giftige vloeistoffen. Veel ging zo het riool in. Leuk hoor, die hang naar analoge fotografie maar hoe vervuilend was dat niet. Daarom ben ik blij met digitale fotografie. Waar het om gaat is aandacht, om foto’s die er op de een of andere manier toe doen, die ruimte overlaten voor verbeelding. AI vult in, in plaats open te laten. Bij AI is op dit moment geen ruimte voor het onvoltooide. Maar bij heel veel foto’s die ik zie, of ze nu analoog of digitaal gemaakt zijn, ook niet. Mooie plaatjes, maar ze vervelen snel.
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:16 | reageer
Haha, leuk om te horen. Ik hou enorm van het Perfecte Plaatje (en niet alleen omdat ik mee heb mogen doen), juist omdat het een programma is dat enthousiasmeert, dat inspireert. Ik kom veel bij fotoclubs die allemaal fervent kijkers zijn. Ze halen er ideeën voor opdrachten, belichting, reizen.
Als je alleen technisch kijkt, mis je denk ik het doel van hte programma. Het is daarnaast ook gewoon entertainment: BN-ers zien stuntelen met een opdracht. Heerlijk!
Helemaal eens met je opmerking over AANDACHT. Voor mij is aandacht de rijkdom van deze tijd. En die is er veel te weinig. -
Fons Bitter schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 16:42 | reageerStop wat "wabi-sabi" in je fotografie...
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:17 | reageer
Ik heb hem even opgezocht:
In de traditionele Japanse esthetiek draait wabi-sabi (????) om de acceptatie van vergankelijkheid en imperfectie. Het wordt vaak omschreven als de waardering van schoonheid die "onvolmaakt, vergankelijk en onvolledig" is. Het komt veel voor in Japanse kunstvormen.
Helemaal eens, Fons! -
Donald Willemsen schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 16:48 | reageerMichiel, wat een goed verhaal schrijf je hier. Ik kan me er goed in vinden. Een paar dingen vielen me echter op. Bijvoorbeeld de perfectie van een portret. Zeker in de glamour en modewereld werden de gezichten en figuren al behoorlijk bewerkt en gladgestreken al voor de digitale fotografie bestond. Alleen moesten toen de fotomodellen aan zwaardere voorwaarden voldoen qua gezicht en figuur. In een zekere mate kon er analoog og het een en ander gecorrigeerd worden.
Met de komst van de digitale fotografie en Photoshop is het allemaal nog gemakkelijker geworden en kan (bijna) iedereen het.
Nu doet AI zijn intrede in de fotografie. Moeten we daar blij mee zijn? Ik denk het niet. Waarom? Omdat er meer MISbruik van gemaakt zal worden dan GEbruik. Ik ben niet tegen het gebruik van AI, maar gebruik het dan op een goede manier, bijvoorbeeld het verwijderen van hinderlijke (kleur)ruis.
Het opbouwen van een foto door AI heeft naar mijn mening niets meer te maken met fotografie.
Voor mij is fotografie het maken van een echte digitale (of analoge) foto waarbij je bij een digitale foto dezelfde bewerkingen toepast als in de analoge fotografie al mogelijk was.
Het moeten bewijzen dat een foto echt is door het RAW-beeld erbij te plaatsen, vind ik belachelijk. -

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:21 | reageer
Dankjewel, Donald!
In zekere zin zijn maskers, uitsneden, generatief vullen, vullen met behulp van inhoud en de heal brush allemaal een soort AI, waarbij de software ons helpt in ons bewerkingsproces. Ik gebruik het alleen waar nodig en vrijwel nooit bij portretten. Wel om een tafel te verlengen, of een achtergrond op te poetsen. Selectief gebruik van AI kan best handig zijn.
Het "lastige" is dat we ons neer moeten leggen bij AI. Het is er, groeit sneller dan een groep konijnen. Als we het negatieve gebruik maar reguleren, dat is wel belangrijk. -
George D schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 17:02 | reageerGeef de deelnemers van ‘Het perfecte plaatje’ een analoge camera…..kijken of ze dan nog kunnen fotograferen…
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:22 | reageer
Mijn mening: daar gaat het programma niet over.
En Humberto Tan, Loes Haverkort, Pauline Huizinga en meer zijn als betere fotografen uit het programma gekomen. Dat is ook wat waard, toch? -
mark vyncke schreef op dinsdag 10 februari 2026 om 18:48 | reageerjaren geleden werd in de popmuziek de ideale drumbeat per computer ingevoerd, maar het ritme was te perfect en werden er bij de opnames minimale foutjes gegenereerd om het helemaal echt te laten lijken. Hetzelfde gebeurt nu met ai in de fotografie. Jammer voor de fotografie want niemand weet op de duur wat echt is wat niet en komen we in een slecht daglicht te staan temeer door die deepfake beelden die alles verpesten dankzij Grok (Elon Musk), Midjourney enz die alleen uit zijn op geldgewin
-

Michiel Heijmans schreef op woensdag 11 februari 2026 om 10:23 | reageer
De balans tussen negatief en positief gebruik moet bewaakt worden. EENS!
-
Donald Willemsen schreef op woensdag 11 februari 2026 om 00:15 | reageer@Mark Vyncke: Ook in de muziek weet je door de AI niet meer wat echt is en wat niet. Volgens jou komt fotografie in een slecht daglicht te staan. Dan geldt dat voor de muziek net zo.
-
Janni schreef op zaterdag 14 februari 2026 om 13:48 | reageergoed artikel. ik doe vrijwel niks met nabewerking, hooguit iets lichter of donkerder. Vroeger keek ik naar een plaatje en dacht 'wow wat goed gemaakt, het moment, de sfeer'. Tegenwoordig denk ik meestal 'leuk geshopt'. Alles moet perfect en iet alleen foto's helaas.De magie is weg.
Deel jouw mening
Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Live Fotografie Workshops
Verbeter jouw fotografie in de praktijk met een workshop van Photofacts Academy
Masterclass Naaktfotografie
vrijdag 3 april 2026
Photofacts Studio, Elst (Gld)
nog 4 plaatsen
Flitsen op Locatie
vrijdag 10 april 2026
Sint Agatha (Noord Brabant)
nog 6 plaatsen
Portretfotografie in de Studio
vrijdag 17 april 2026
Photofacts Studio, Elst (Gld)
nog 2 plaatsen
Ook interessant
-
Nieuwe functie voor AI in Lightroom en Lightroom Classicdoor Nando Harmsen
-
Review: Haida MagSafe Magnetic Filterholder voor smartphonesdoor Nando Harmsen
-
Photoshop tip: gebruik de exportfunctiedoor Nando Harmsen
-
Een nieuwe cursus over Affinity by Canvadoor Nando Harmsen
Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox
40.301 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via
Facebook.
Elja Trum
Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!
Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over PhotofactsGratis eBook: Fotograferen van Kinderen
Mis dit niet: Tips voor adembenemende familiekiekjes!
Ontdek 25 praktische tips waardoor je prachtige foto's van je (klein)kinderen kunt maken. Je krijgt van mij ook wekelijks nieuwe fotografietips per mail.




