Hoge ISO in plaats van langere sluitertijd
zaterdag 12 september 2026, 16:32 door Nando Harmsen | 26x gelezen | 0 reactiesBij het fotograferen in het donker is een lange sluitertijd noodzakelijk. Dan krijg je voldoende licht op de sensor voor een correcte belichting. Toch is het soms noodzakelijk om te kiezen voor een hogere ISO-waarde. Ik leg uit waarom.
Je weet dat de correcte belichting tot stand komt met de juiste combinatie van diafragma, sluitertijd en ISO. Per lichtsituatie zijn er talloze combinaties mogelijk. Je kiest de meest geschikte.
De keuze wordt bepaald door gewenste scherptediepte of de gewenste weergave van beweging. De gekozen ISO-waarde heeft meestal geen invloed op de foto. Het kan alleen de kwaliteit nadelig beïnvloeden.
Diafragma is belangrijk, de sluitertijd niet. - f/8, 1/2s, 100 ISO @ 79mm
De ruis van een ISO-waarde laten we even buiten beschouwing. We gaan er ook voor het gemak vanuit dat de ISO-waarde de gevoeligheid van de sensor beïnvloed. Ook al is de werkelijkheid iets genuanceerder.
Er zijn situaties waarbij de keuze voor de ISO-waarde toch invloed heeft op de foto. Dit heeft alles te maken met de schijnbare gevoeligheid van de sensor. Het heeft ook te maken met beweging van licht.
Bij bewegend licht zal de sluitertijd niet langer bepalen hoe de belichting van het licht is. Bij zowel een langzame als snelle sluitertijd zal de belichting van het licht zelf hetzelfde zijn.
De helderheid van de lichtsporen wordt bepaalt door de ISO-waarde. Het diafragma ook, maar dat biedt geen speelruimte vanwege de invloed op scherptediepte - 13s, 200 ISO @ 12mm
Door de beweging worden namelijk niet dezelfde pixels belicht. Alleen de snelheid van de beweging bepaalt hoe lang een pixel belicht wordt. Niet de sluitertijd. De sluitertijd bepaalt wel hoe lang een lichtspoor wordt.
Het is natuurlijk mogelijk om het diafragma verder open te draaien. Dan komt er meer licht door het objectief, wat de belichting van het bewegend licht zal beïnvloeden. Maar het verandert ook onbedoeld de scherptediepte.
Hoe hoger de ISO, hoe meer sterren te zien zijn. Sluitertijd heeft hier geen invloed in. Diafragma wel, maar dat verandert ook de scherptediepte - f/8, 10s, 1600 ISO @ 74mm
Met de ISO-waarde zal het uiterlijk van de foto niet veranderen. Maar door de schijnbaar hogere gevoeligheid van de sensor wordt de belichting van het licht zelf veranderd.
Het gebruik van ISO voor de belichting van bewegend licht moet toegepast worden bij onder andere sterrenfotografie en lichttekenen. Maar ook bij lichtsporen van auto's, fietsers, boten en vliegtuigen.
De ISO bepaalt hoe de belichting van het licht is. De sluitertijd niet want het licht beweegt.. - f/5.6, 10 min, 800 ISO @ 14mm
Het kiezen van de juiste ISO-waarde bij deze vormen van fotografie is lastig. Je kan niet uitgaan van een normale belichtingsmeting. Je moet het proefondervindelijk bepalen.
Speel jij al met ISO-waarden bij avond- en nachtfotografie? Of kies je altijd voor de laagste ISO-waarde? Laat weten hoe jij te werk gaat bij dit soort fotografie.
Verder met nachtfotografie
In mijn cursus Nachtfotografie ga ik verder in op de instellingen en aandachtspunten voor fotograferen in het donker. Je leert hoe je je camera voorbereidt op verschillende nachtelijke situaties en hoe je tot een goed belichte foto komt.Bekijk de cursus Nachtfotografie
Over de auteur
Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.
Ook interessant
-
Hoe kun je ruis in je foto's vermijden en verminderen?door Huub Keulers
-
Uitleg Diafragma, sluitertijd en ISOdoor Elja Trum
-
Straatfotografie tip: Voeg lichtsporen toe aan je foto'sdoor Michiel Heijmans
-
Een HDR foto met beweging in beeld makendoor Nando Harmsen
-
Zo krijg je een bewegend paard (goed) op de fotodoor Serita Vossen
-
Belichten met diafragma, sluitertijd en ISOdoor Marco de Groot
Word elke week een betere fotograaf
Elke week een praktische fotografietip in je mail, en als welkom meteen het gratis eBook 25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen.
39.199 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al! Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via 
Facebook.
0 reacties
Deel als eerste jouw mening over dit onderwerp!
Live Fotografie Workshops
Verbeter jouw fotografie in de praktijk met een workshop van Photofacts Academy
Portretfotografie in de Studio
woensdag 23 september 2026
Photofacts Studio, Elst (Gld)
nog 3 plaatsen
Flitsen op Locatie
donderdag 8 oktober 2026
Sint Agatha (Noord Brabant)
nog 8 plaatsen
Masterclass Naaktfotografie
vrijdag 6 november 2026
Photofacts Studio, Elst (Gld)
nog 5 plaatsen
Word elke week een betere fotograaf
Elke week een praktische fotografietip in je mail, en als welkom meteen het gratis eBook 25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen.
39.199 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al! Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook.
Elja Trum
Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!
Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over PhotofactsPhotofacts wordt mede mogelijk gemaakt door
