Afstellen van een schommelkop

maandag 14 juli 2025, 14:41 door Nando Harmsen | 2.821x gelezen | 2 reacties

Een schommelkop is perfect voor het gebruik van lange en zware objectieven. Je moet wel zorgen dat je de schommelkop op de juiste manier instelt. Alleen dan maak je optimaal gebruik van deze statiefkop.

Een schommelkop geeft balans en bewegingsvrijheid bij het gebruik van grote, zware teleobjectieven. Je kan alle knoppen los draaien, zonder dat je bang hoeft te zijn dat de camera omklapt of zelfs valt.

Een schommelkop, bedoeld voor grote zwarte teleobjectieven.
Om een schommelkop optimaal te gebruiken moet het op de juiste manier afgesteld worden. Simpelweg de camera met objectief plaatsen is mogelijk, maar niet ideaal. In principe is de naam schommelkop fout gekozen, want schommelen is wat je niet wilt hebben.

Een goed afgestelde schommelkop houdt de camera in elke gewenste positie zonder dat je iets hoeft vast te houden of vast te zetten. Draai de camera naar links of rechts, naar boven of onder, en laat de camera los. De setup moet dan zo blijven staan.

Plaats de camera op de grondplaat. Het is vrijwel altijd een Arca-Swiss compatible systeem. Je hebt een Arca-Swiss lensplaat nodig.
Nadat de camera op de schommelkop geplaatst is, zal je merken dat de camera uit balans is. Na het losdraaien van de knop voor de schommel zal alles naar voor of achteren kantelen.

Om dit kantelen te voorkomen kan je Arca-Swiss koppelplaat in de houder naar voor of achter schuiven. Doe dit tot er balans is gevonden.

Positioneer de lensplaat naar voor of achter tot de camera met objectief in balans blijft.
Zorg dus altijd voor een lensplaat die lang genoeg is. Dit geeft je de ruimte om de positie van het objectief in de grondplaat te veranderen. Is de lensplaat te kort, dan bestaat de mogelijkheid dat je de balans niet kan bereiken.

Kies altijd voor een lensplaat die voldoende lengte heeft. Alleen dan heb je de ruimte om de balans te vinden. In dit voorbeeld is de lensplaat iets te kort voor dit objectief.
Richt je de camera naar boven of onderen, dan valt alles toch nog terug naar onderen. Je hebt een echte schommelkop, iets wat niet optimaal is. De camera moet altijd uit het zwaartepunt in geduwd worden.

Zelfs als de camera in perfect in balans is, zal alles terug schommelen wanneer je de camera omhoog of omlaag richt. Voorkom dat dit gebeurt door de hoogte aan te passen.
De reden van de schommelbeweging is de hoogte van de camera in de schommelkop. Zorg ervoor dat het objectief zo hoog geplaatst wordt, dat het centrum gelijk is met de knop voor de schommel.

De grondplaat hoger zetten brengt het rotatiepunt in het centrum van het objectief. Hiermee bereik je een goede balans.
Heb je deze stappen doorlopen, dan kan je de schommelkop gebruiken zonder dat je de knoppen ooit vast hoeft te zetten. Omdat alles in balans is, blijft de camera in de positie die je kiest.

Een goed afgestelde schommelkop houdt de camera in elke positie, zonder dat je de knoppen vast hoeft te zetten.
Er is wel een kanttekening. Heb je een zoomobjectief dat in lengte verandert, dan zal de balans voor elke brandpuntafstand anders zijn. In dat geval kan je het beste de Arca-Swiss lensplaat afstellen voor de meest gebruikte brandpuntafstand.

Ga je toch een andere brandpuntafstand gebruiken? Dan kan je eenvoudig even de positie van de Arca-Swiss lensplaat in de grondplaat iets verschuiven. De hoogte van de camera op de schommelkop kan ongewijzigd blijven.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

2 reacties

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door aangemelde bezoekers.
Wil je toch reageren, meld je dan aan of maak gratis een account.

Ook interessant

• 

  Een tip voor gebruik van teleobjectieven op een balhoofd

  door Nando Harmsen

• 

  Nikon introduceert de professionele NIKKOR Z 600mm f/4 met teleconverter

  door Nando Harmsen

• 

  Review: Canon RF100-400mm f/5.6-8 IS USM

  door Nando Harmsen

• 

  Het verschil tussen een groothoekfoto en een panorama met teleobjectief

  door Nando Harmsen

• 

  Hoe creëer je een intens rode lucht in je landschapsfoto?

  door Nando Harmsen

Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks