Photofacts Academy

Photofacts Academy; 100+ Fotografie Cursussen
Fotograferen wordt makkelijker en leuker

Boek

De Fotobijbels; Boeken over Fotografie
101 Praktische fotografietips voor betere foto's

Nando Harmsen

Het comprimerende effect bestaat niet

vrijdag 23 oktober 2026, 20:10 door | 61x gelezen | 0 reacties

Een teleobjectief drukt afstanden in elkaar. Dit is het comprimerende effect. De werkelijkheid zit iets genuanceerder in elkaar. Het komt erop neer dat het effect niet bestaat.

Het is een hardnekkige urban myth. Een teleobjectief zou afstanden in elkaar drukken. Helaas, dit is niet het geval. Een teleobjectief doet niets meer dan het beeld vergroten.

Een teleobjectief geeft het onderwerp groter weer. Neem zelf maar eens de proef op de som. Kies bijvoorbeeld een 24-105 mm objectief, en maak een foto van een onderwerp met 50 mm.

Ik heb 50 mm als uitgangspositie gebruikt.

Ik heb 50 mm als uitgangspositie gebruikt.


Zoom dan in naar 105 mm en maak dezelfde foto. Het is belangrijk dat je op dezelfde plek blijft staan. Je zult merken dat het onderwerp (uiteraard) groter in beeld komt.

Inzoomen tot 105 mm laat het onderwerp groter in beeld komen. Maar wordt niets gecomprimeerd, het is alleen vergroot.

Inzoomen tot 105 mm laat het onderwerp groter in beeld komen. Maar wordt niets gecomprimeerd, het is alleen vergroot.


Ga dan in je fotobewerkingsprogramma de foto die met 50 mm gemaakt is uitsnijden tot je dezelfde beeldhoek hebt als de foto met 105 mm. Je zal zien dat er absoluut geen verschil is.

Dit is de foto met 50 mm brandpunt, maar met een uitsnede die overeenkomt met de foto met 105 mm. Er is geen enkel verschil. Er bestaat geen comprimerend effect.

Dit is de foto met 50 mm brandpunt, maar met een uitsnede die overeenkomt met de foto met 105 mm. Er is geen enkel verschil. Er bestaat geen comprimerend effect.


Waar komt deze urban myth van het comprimerende effect dan vandaan? Dat heeft alles te maken met hoe je het onderwerp in beeld wilt hebben en de afstand die nodig is bij een brandpuntsafstand.

Herhaal de test. Maak een foto van een onderwerp met 50 mm. Zoom dan in tot 105 mm en ga verder van het onderwerp af staan tot het weer even groot in beeld is als bij 50mm. Maak dan de foto.

Opnieuw een foto met 50 mm brandpunt.

Opnieuw een foto met 50 mm brandpunt.


Ingezoomd tot 105 mm, maar wel met het onderwerp even groot in beeld door verder weg te staan. Nu wordt de achtergrond groter weergegeven. De afstanden lijken nu 'gecomprimeerd'.

Ingezoomd tot 105 mm, maar wel met het onderwerp even groot in beeld door verder weg te staan. Nu wordt de achtergrond groter weergegeven. De afstanden lijken nu 'gecomprimeerd'.


Vergelijk deze twee foto's. Je hoeft niets uit te snijden want het onderwerp staat in beide gevallen even groot in beeld. Maar nu zie je dat bij 105mm de afstanden ineengedrukt lijken te zijn.

Het is de combinatie afstand tot het onderwerp en de brandpuntsafstand die hiervoor zorgt. Maar inzoomen an sich, zonder afstand tot het onderwerp te veranderen, zorgt alleen voor vergroting.

Het grappige is dat dit ook voor scherptediepte geldt. Maar dat is iets voor een andere keer, in een ander artikel. Hier staat brandpunt centraal.

Meer over brandpuntsafstand

In mijn cursus Alles over Brandpuntsafstand leg ik verder uit hoe brandpuntsafstand, afstand tot je onderwerp en beeldhoek elkaar beïnvloeden. Je leert zo beter inschatten welke lens past bij het beeld dat je wilt maken, zonder te vervallen in de mythe van compressie.

Bekijk Alles over Brandpuntsafstand

Delen: WhatsApp Facebook
Nando Harmsen

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

Toon alle artikelen binnen Wetenschap

0 reacties

    Er zijn nog geen reacties op dit artikel.
    Deel als eerste jouw mening over dit onderwerp!

Deel jouw mening

🙂
😀 😂 🙂 😉 😊 😍 🤩 😎 🤔 😢 😮 😡 👍 👎 👏 🙌 🙏 💪 ❤️ 🔥 🎉 💯 ✨ 👌 📷 📸 🌅 🌇 🌈 ☀️ 🌙 ⭐
Bekijk ons reactiebeleid.

Live Fotografie Workshops

Verbeter jouw fotografie in de praktijk met een workshop van Photofacts Academy

Landschap en Compositie

Landschap en Compositie

woensdag 18 november 2026

Bedafse Bergen, Uden (NB)

nog 5 plaatsen

Portretfotografie in de Studio

Portretfotografie in de Studio

zaterdag 21 november 2026

Photofacts Studio, Elst (Gld)

nog 4 plaatsen

Flitsen op Locatie

Flitsen op Locatie

donderdag 8 april 2027

Sint Agatha (Noord Brabant)

nog 8 plaatsen

Portretfoto's Bewerken in Lightroom Classic
Cursus Natuurfotografie in Nederland met Rob Dijkstra

Word elke week een betere fotograaf

Elke week een praktische fotografietip in je mail, en als welkom meteen het gratis eBook 25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen.
38.982 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al! Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord