Panning voor de actiefoto

donderdag 9 april 2026, 22:11 door Nando Harmsen | 907x gelezen | 2 reacties

Snel bewegende onderwerpen kan je fotograferen met een heel snelle sluitertijd. De beweging wordt bevroren. Alles staat op dat moment stil. Soms is dat perfect. Soms wil je beweging terug zien. Panning is essentieel voor beide gevallen.

Een bevroren moment van een snelle beweging betekent een snelle sluitertijd. Soms moet die sluitertijd 1/2000 sec of zelfs nog sneller zijn. Kies je een kortere sluitertijd, dan ga je beweging zien. Snelheid wordt zichtbaar.

1/2000s is snel genoeg om beweging te bevriezen. Maar om de hond in beeld te houden moet je volgen. Dit is panning.
In beide gevallen zal het nodig zijn om de camera met de beweging mee te bewegen. Het is nagenoeg onmogelijk om de camera stil te houden en een bewegend onderwerp scherp in beeld te krijgen. Zeker bij snelle bewegingen.

Daarom volg je het onderwerp en druk je de ontspanknop in. Je maakt dan ook een (korte) serie foto's, althans in de meeste gevallen. Daaruit kies je de beste foto, wat vaak afhangt van de stand van de poten, benen, of de achtergrond.

Dit meebewegen heet panning. Je gebruikt het voor alle bewegingen die evenwijdig aan de camera gaan. Dat is ongeacht de sluitertijd die je gebruikt. Panning vergroot de kans op een geslaagde actiefoto.

Panning geeft gelegenheid om langere sluitertijden te gebruiken tijdens het volgen. Dit is met 112mm (1,5x crop) en 1/100 sec.
Maar panning geeft je ook de mogelijkheid om de beweging zichtbaar te maken. Door bewust een langzame sluitertijd te gebruiken krijg je een gevoel van snelheid. Poten en benen zijn niet langer scherp, of de achtergrond vervaagt.

De mate van beweging in beeld wordt bepaald door snelheid, afstand, brandpunt, en de sluitertijd. Dit is met 200mm en 1/20 sec.
Het is niet makkelijk om panning met langere sluitertijden te gebruiken. Het vergt oefening, en de manier hoe je onderwerp beweegt speelt een rol in het slagen. Een auto of fiets is relatief eenvoudig. Die beweging is constant.

Dieren zijn moeilijker, zeker als de beweging onvoorspelbaar is. Afstand tot het onderwerp speelt ook een rol, net als brandpuntafstand. Hoe dichterbij, hoe moeilijker het is. En dan is er ook nog snelheid.

Een fietser op weg naar huis met 28mm (1,5x crop)en 1/5 seconde.
Het meebewegen met een onderwerp is vrij eenvoudig te oefenen en in de vingers te krijgen. Maar de sluitertijd kiezen die het gewenste effect geeft is moeilijk. Dat vergt niet zozeer oefenen, dan wel ervaring.

Een fietser in de stad met 23,4mm (1,5x crop) en 1/15 seconde
Soms is 1/125 sec goed, terwijl in andere gevallen 1/20 sec beter is. Er zijn situaties waarbij een halve seconde het gewenste effect oplevert. Hou rekening met de beweging van het onderwerp zelf, de snelheid, en de afstand.

Het wordt makkelijker als je altijd hetzelfde onderwerp fotografeert. Altijd paarden, of honden, of auto's, of vogels. Dan krijg je ervaring in de geschikte sluitertijd, omdat je gevoel krijgt van de beweging en de snelheid van het onderwerp.

Vliegende ganzen met 500mm en 1/40 sec
Je kan panning met lange sluitertijden dus niet leren door het één keer te gaan doen. Je kan het niet leren door het bekijken van een video of via het lezen van een artikel. Je moet het vaak oefenen, net zoals het met alle fotografie is.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

2 reacties

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.

Ook interessant

• 

  Straatfotografie tip: Probeer eens een panning-foto

  door Michiel Heijmans

• 

  10 Tips voor panning, de camera met een beweging mee bewegen

  door Nando Harmsen

• 

  15 praktijktips voor scherpere panning foto's

  door Huub Keulers

• 

  LumaPod: ultracompact statief dat spanning gebruikt voor stabilisatie

  door Michelle Peeters

• 

  Fotorecept: duo shoot met spanning

  door Elja Trum

Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks